ایجنت هوش مصنوعی چیست؟

یک ایجنت از چه چیزهایی ساخته شده

اگر ایجنت را باز کنید، پنج تکه می‌بینید. سه تکه‌ی اولش چیزی است که معمولاً درباره‌اش حرف می‌زنند؛ دو تکه‌ی آخر همان‌هایی است که در دمو دیده نمی‌شوند و در استقرار واقعی پروژه را زمین می‌زنند.

برداشت از حرف کاربر

جمله‌ی «سه روز مرخصی از شنبه می‌خوام» باید به یک قصد مشخص تبدیل شود. نه فرم، نه منو.

انتخاب ابزار

از میان کارهایی که بلد است، کدام یکی به این قصد می‌خورد؟ اگر مطمئن نیست، باید بپرسد نه اینکه حدس بزند.

استخراج آرگومان

«از شنبه» و «سه روز» باید به دو تاریخ و یک نوع مرخصی تبدیل شوند، مطابق ساختاری که سامانه‌ی مقصد می‌فهمد.

اجرا با یک هویت مشخص

کار در سامانه‌ی واقعی انجام می‌شود. اینکه با هویت چه کسی انجام شود، تعیین‌کننده‌ترین تصمیم کل معماری است.

گزارش قابل استناد

چه کسی چه خواست، کدام ایجنت اجرا کرد، با کدام مدل، با چه هزینه‌ای. بدون این، ایجنت در سازمان قابل دفاع نیست.

چه چیزهایی ایجنت نیستند

بیشتر ابهام بازار از اینجا می‌آید که چهار چیز متفاوت یک اسم گرفته‌اند. تفکیکشان برای خرید مهم است، چون هزینه و ریسک هر کدام کاملاً متفاوت است.

• مدل زبانی (LLM) خودش ایجنت نیست — موتور استدلال است، دست ندارد.
• چت‌بات پرسش‌وپاسخ روی اسناد ایجنت نیست — پاسخ می‌دهد، کاری انجام نمی‌دهد.
• گردش‌کار خودکار (اتوماسیون) ایجنت نیست — مسیرش از قبل مشخص است و تصمیم نمی‌گیرد.
• دستیار صوتی عمومی ایجنت سازمانی نیست — به سامانه‌های داخلی شما و مجوزهایشان وصل نیست.

هیچ‌کدام از این چهار تا «بد» نیستند. برای خیلی از نیازها دقیقاً همان چیز درست‌اند و ارزان‌تر هم هستند. مسئله وقتی شروع می‌شود که یکی از این‌ها با نام ایجنت خریداری شود.

در سازمان چه چیزی فرق می‌کند

یک ایجنت برای استفاده‌ی شخصی با یک ایجنت سازمانی از نظر مدل و کد شاید تفاوتی نداشته باشد. تفاوت در چهار سؤالی است که در استفاده‌ی شخصی اصلاً پرسیده نمی‌شود.

با هویت چه کسی اجرا می‌شود؟

اگر ایجنت با یک حساب سرویس همه‌کاره کار کند، مجوزهای موجود سامانه‌ها بی‌اثر می‌شوند و لاگ فقط می‌گوید «ربات ثبت کرد».

داده‌اش کجا می‌رود؟

کدام درخواست به مدل بیرونی رفت و کدام نه؟ اگر جوابش روشن نیست، یعنی تصمیمش را ایجنت گرفته نه سیاست سازمان.

قبل از کار اثرگذار چه کسی تأیید می‌کند؟

خطای یک چت‌بات «جواب اشتباه» است؛ خطای یک ایجنت «کار اشتباه» — رکورد غلط، دسترسی نابه‌جا، هزینه‌ی ناخواسته.

وقتی ده تا شدند چه می‌شود؟

یک ایجنت را می‌شود دستی مدیریت کرد. مسئله از ایجنت سوم به بعد شروع می‌شود، وقتی هر کدام از یک پیمانکار آمده‌اند.

پرسش‌های متداول